Stress en spanning

Stress en spanning horen bij het leven. Ze helpen je presteren, motiveren en het beste uit jezelf halen. In stressvolle situaties brengt je lichaam zichzelf in een staat van paraatheid: je hartslag versnelt, je spieren spannen zich aan en je ademhaling wordt sneller en dieper. Dit zorgt ervoor dat je alert kunt reageren en geconcentreerd kunt werken aan een uitdaging. Wanneer de taak is volbracht, hoort je lichaam zich weer snel te herstellen. Stress wordt echter ongezond wanneer je langdurig onder spanning staat en je lichaam en geest onvoldoende tijd krijgen om te ontspannen. Dit kan het autonome zenuwstelsel ontregelen, waardoor je fysieke en mentale klachten ontwikkelt.

Factoren die stress en spanning uitlokken en in stand houden

Werkgerelateerde factoren
Belastende werkomstandigheden kunnen stress en spanning veroorzaken, zoals:
• Hoge werkdruk of baanonzekerheid
• Saai en onbevredigend werk
• Conflicten op de werkvloer
• Weinig steun van leidinggevenden en/of collega’s
• Reorganisatie, ontslag of pensionering

Privésituatie en levensgebeurtenissen
Ook persoonlijke omstandigheden kunnen bijdragen aan stress, zoals:
• Relatieproblemen, scheiding
• Ziekte, overlijden
• Verhuizing of verbouwing
• Geboorte van een kind of mantelzorg
• Studie- en prestatiedruk
• Conflicten in relaties en sociale verplichtingen
• Invloed van social media
• Financiële zorgen en onzekerheid over de toekomst

Persoonlijke factoren en patronen
De manier waarop je omgaat met problemen, emoties en klachten speelt een belangrijke rol bij stress. Bepaalde persoonlijke patronen kunnen je extra kwetsbaar maken, zoals:
• Perfectionisme en een lage zelfwaardering
• Emoties onderdrukken of vermijden
• Over je grenzen (laten) gaan en jezelf wegcijferen
• Pleasen en bevestiging te zoeken
• Je te verantwoordelijk voelen en de behoefte om controle te houden
• Overbezorgd zijn en moeilijk loslaten

Persoonlijke patronen kunnen voortkomen uit eerdere ingrijpende ervaringen en ongemerkt in stand blijven, waardoor stress en spanning langdurig kunnen aanhouden.

Symptomen van stress en spanning

Lichamelijke symptomen
• Onrust, gejaagdheid, gespannen en/of pijnlijke spieren
• Druk op de borst, benauwdheid, hartkloppingen
• Spanningshoofdpijn, duizeligheid, buikklachten
• Vermoeidheid, slaapproblemen, verminderde weerstand

Psychische symptomen
• Piekeren, angst en paniek
• Prikkelbaarheid, irritatie
• Onzekerheid, verminderd zelfvertrouwen
• Somberheid, lusteloosheid, desinteresse
• Verminderde concentratie, vergeetachtigheid, besluiteloosheid

Gedragsmatige symptomen van stress
• Over eigen grenzen (laten) gaan, minder presteren
• Meer fouten maken, chaotisch gedrag, minder
• Conflicten, woede-uitbarstingen, huilbuien
• Confrontaties vermijden, terugtrekken uit sociale situaties

De behandeling van stress en spanning:
De klachten bij stress en spanning zijn psychosomatische klachten.

Bekijk waar de behandeling uit bestaat